-
ΛΑΪΚΕΣ ΠΑΡΟΙΜΙΕΣ ΚΑΙ ΓΝΩΜΙΚΑ
- Το λάδι κι η αλήθεια
πάντα βγαίνουν από πάνω.
- Μάζευε κι ας ειν' και
ρώγες.
- Φασούλι
το φασούλι, γεμίζει το σακούλι.
-
Σαπουνίζοντας γουρούνι, χάνεις χρόνο και σαπούνι.
-
Ο
κακός ο μάστορης με τα σύνεργά του τα βάζει.
-
Οποιος γελά τελευταίος, γελά
καλύτερα.
- Όταν έχεις και δεν τρως,
πρέπει να σε δει γιατρός.
- Για
χάρη του βασιλικού, ποτίζεται κι η γλάστρα.
- Ένας κούκος δεν φέρνει
την Άνοιξη.
- Ο λωλός, αν δεν
κουραστεί δεν κάθεται.
- Άρχοντα, αν πιάσεις
φίλο, γράψου σκλάβος να ξεγνοιάσεις.
- Λαγός τη φτέρη έσειε,
κακό του κεφαλιού του.
-
Κάνει το λογαριασμό, χωρίς
τον ξενοδόχο.
-
Γάμος εις τα γηρατειά ή
σταυρός ή κέρατα.
- Ο πνιγμένος από τα
μαλλιά του πιάνεται.
-
Ο Φλεβάρης κι αν φλεβίσει καλοκαίρι θα μυρίσει.
-
Ή παπάς παπάς ή ζευγάς
ζευγάς.
- Χωριό που φαίνεται κολαούζο δε θέλει.
- Φάτε μάτια ψάρια και κοιλιά
περίδρομο.
- Κάλλιο πέντε και στο χέρι παρά δέκα και
καρτέρει.
-
Νιάτα δουλεμένα, γερατειά
αναπαυμένα.
- Τα δανεικά τα ρούχα
ζεστασιά δεν σου κρατούν
.-
Δένδρο που λυγά, δε σπάζει.
-
Το έξυπνο πουλί από τη μύτη
πιάνεται
.
- Πάρ' τον στο γάμο σου να σου πει και του
χρόνου.
- Βρήκε ο Φίλιππος το Ναθαναήλ.
- Στους στραβούς κυβερνάει ο μονόφθαλμος.
- Ο βήχας κι ο παράς δεν κρύβονται.
- Νηστικό αρκούδι δε χορεύει.
- Θέλεις να χάσεις ένα
φίλο; Δάνεισε του χρήματα.
- Τέχνη θέλει το πριόνι κι
όποιος το βαστά να ιδρώνει.
-
Άλλα τα μάτια του
λαγού κι άλλα της κουκουβάγιας.
-
Όλα τα δάχτυλα δεν είναι
ίσα.
-
Μην παίρνεις δίκιο
ορφανού, ούτε τόπο ποταμού.
- Φτωχός άγιος, δοξολογία
δεν έχει.
- Όσα βρέχει ο Θεός, τόσα
καταπίνει η γη.
- Η τέχνη και η πονηριά τη
νικά την αντρειά.
-
Άνθρωπος αγράμματος, ξύλο
απελέκητο.
-
Ανάθρεψε τον ποντικό να φάει και το σακκί σου.
-
Μάρτης γδάρτης και κακός
παλουκοκαύτης
-
Βοήθα
με να σε βοηθώ ν' ανεβούμε το βουνό.
-
Δεν
πιστεύει ο χορτάτος το κακό του νηστικού.
-
Εγώ
καλά παντρεύτηκα κι ας κλαίει όποιος με πήρε
-
Αν κάμει ο Μάρτης δυο νερά
κι Απρίλης άλλο ένα, χαράς σ' εκείνο το ζευγά που' χει πολλά σπαρμένα.
-
Ο πλάτανος θέλει νερό κι η
λεύκα θέλει αέρα.
-
Η σκύλα
από τη βιάση της στραβά κουτάβια κάνει.
-
Θέλεις
το φτωχό να σκάσει,
πες του λίρες να σ' αλλάξει.
-
Ίδιο
πρόσωπο έρχεται, ίδιο μαντάτο φέρνει.
-
Κάλλιο'
χω σήμερα τ' αυγό περά αύριο την κόττα.
-
Λείψε
από την κακή την ώρα, για να ζήσεις χίλιους χρόνους.
-
Μικρό
μικρό τ' αλώνι σου μ' ας είν' κατάδικο σου.
-
Να
λειπαν τα πιπέρια μου να ιδώ τις μαγεριές σου.
-
Θέλει ν' ανθίσει το δενδρί
μα η πάχνη δεν τ' αφήνει
-
Ξένο
ψωμί ήταν πουτρωγε, δικό του το μαχαίρι.
-
Ρώτα
δύο, ρώτα τρεις και διάβαινε την Πόλη.
-
Σπίτι
μου σπιτάκι μου και σπιτοκαλυβάκι μου.
-
Του
γειτόνου μας ο σκύλος, γείτονας είναι κι εκείνος.
-
Ύπνος
γλυκός σαν σου κατεβεί, πήγαινε να κοιμηθείς.
-
Φυλάξου
απ' άνθρωπο σπανό και μαλλιαρή γυναίκα.
-
Χοντρή
μπουκιά μη φας και χοντρό λόγο μη πεις.
- Αγάλι αγάλι γίνεται η αγουρίδα μέλι.
- Άδουλος δουλειά δεν έχει το βρακί του λύει και
δένει.
- Άκουσε γέρου συμβουλή και παιδευμένου γνώση.
- Ακριβός στα πίτουρα και φτηνός στ' αλεύρι.
- Άλλοι σπέρνουν και θερίζουν κι άλλοι τρών' και
μαγαρίζουν.
-
Το δένδρο από το καρπό γνωρίζεται.
- Άλλος έχει τ' όνομα κι άλλος τη χάρη.
- Αλλού με τρίβεις δέσποτα κι αλλού έχω εγώ το
πόνο.
- Και
το μικρότερο δενδρό έχει τον ασκιανό του.
- Αλλού τα κακαρίσματα κι αλλού γεννούν
οι κότες.
- Αν δε κουνήσει η σκύλα την ουρά της, ο σκύλος
δεν πάει κοντά της.
- Αν δεν αστράψει, δε βροντά.
- Αν έχεις τέτοιους φίλους τι τους θέλεις τους
εχθρούς.
-
Σε ξένο χωράφι, δρεπάνι μη βάζεις.
-
Κοντά στα ξερά, καίγονται και τα χλωρά.
- Αν είσαι και παπάς με την αράδα σου θα πάς.
- Αν δεν παινέψεις το σπίτι σου θα πέσει να σε
πλακώσει.
- Αν έχεις νύχια ξύνεσαι.
- Αν δε βρέξεις κώλο ψάρια δεν τρως.
- Αν έχεις τύχη διάβαινε και ριζικό περπάτει.
- Ανάρια ανάρια το φιλί για να 'χει νοστιμάδα.
- Ανύπαντρος προξενητής, για πάρτη του γυρεύει.
- Οπού 'ναι απόξω απ'
το χορό πολλά τραγούδια ξέρει.
- Απ' τ' αυτί και στο δάσκαλο.
- Το δένδρο που' χει τον καρπό όλο πετροβολιέται.
- Άπιαστα πουλιά, χίλια στον παρά.
- Απρίλης με τα λούλουδα και Μάης με τα ρόδα.
- Από αγκάθι βγαίνει ρόδο κι από ρόδο βγαίνει
αγκάθι.
- Από κει που πήδησε η κατσίκα θα περάσει και το
κατσικάκι.
- Από το στόμα σου και στου θεού
στ’ αυτί.
- Από 'ξω κούκλα κι από μέσα πανούκλα.
- Από τη λεχώνα κι απ' τη μαμή, εχάθει το παιδί.
- Άρμεγε λαγούς και κούρευε χελώνες.
- Αύγουστε καλέ μου μήνα, να 'σουν δυό φορές το
χρόνο.
- Άφησε το γάμο και πάει για πουρνάρια.
- Βαράει το σαμάρι ν' ακούσει ο γάιδαρος.
- Βασιλικός κι αν μαραθεί τη μυρωδιά την έχει.
- Βαστάτε ποδαράκια μου να μη σας χέσει ο κώλος
μου.
- Βγάζει απ' τη μύγα ξύγκι.
- Βοήθα με φτωχέ να μη σου μοιάσω.
- Βρήκαμε παπά, ας θάψουμε
καμπόσους.
- Γουρούνι στο σακί.
- Δε φοβάται το βουνό από τα χιόνια.
- Δε δίνει έναν παρά.
- Δε με θέλεις μία οργιά, δε σε θέλω μία τριχιά.
- Δε μου κάνει ούτε κρύο ούτε ζέστη.
- Δείξε μου το φίλο σου να σου πω ποιος είσαι.
- Δυό γάιδαροι μαλώνανε σε ξένο
αχυρώνα.
- Δύο καρπούζια κάτω από μία αμασκάλη δε χωράνε.
- Έβαλαν το λύκο να φυλάξει τα πρόβατα.
- Εγώ το λέω στον σκύλο μου κι ο σκύλος στην
ουρά του.
- Είπε ο γάιδαρος τον πετεινό κεφάλα.
- Έκανε κι η ψείρα κώλο κι έχεσε τον κόσμο όλο.
- Έκαψα την καλύβα μου να μη με τρων οι ψύλλοι.
- Έκλασε η νύφη, σχόλασε ο γάμος.
- Έμαθα γδυτός και ντρέπομαι ντυμένος.
- Ένας κούκος δε φέρνει την Άνοιξη.
- Εκεί που είσαι ήμουνα
και δω που είμαι θα ' ρθεις.
- Έχασε τ' αυγά με τα καλάθια.
- Έχω πολλά ράμματα για τη γούνα σου.
- Η καμήλα από τ' αυτί δεν κουτσαίνει.
- Η γριά κότα έχει το ζουμί.
- Η καλή νοικοκυρά, είναι δούλα και κυρά.
- Η φτώχεια φέρνει γκρίνια.
- Η τιμή τιμή δεν έχει και χαρά στον που την
έχει.
- Η νύφη όντας θα γεννηθεί της πεθεράς θα
μοιάσει.
- Η τέχνη θέλει μάστορη κι η φάβα θέλει λάδι.
- Ή μικρός παντρέψου, ή μικρός καλογερέψου.
- Θές θέριζε και δένε,
θές δένε και κουβάλα.
- Θέλω ν' αγιάσω κι ο διάβολος δεν μ' αφήνει.
- Θρέψε λύκο το χειμώνα, να σε φάει το
καλοκαίρι.
- Κάθ' ενός η πορδή,
μόσχος του μυρίζει.
- Και η κοσκινού τον άντρα της με τους
πραματευτάδες.
- Καινούργιο κοσκινάκι μου, και που να σε
κρεμάσω.
- Καιρός φέρνει τα λάχανα καιρός τα παραπούλια.
- Κακό χωριό τα λίγα σπίτια.
- Κάλιο γαϊδουρόδενε παρά γαϊδουρογύρευε.
- Κάλιο πέντε και στο χέρι παρά δέκα και
καρτέρι.
- Κάλιο λόγια στο χωράφι, παρά μάγκανα στ'
αλώνι.
- Κάλλιο να σου βγει το μάτι παρά το όνομα.
- Κάλλιο μία μέρα κόκκορης παρά πέντε μέρες
κότα.
- Κάλλιο στο παλούκι, πάρα σώγαμπρος.
- Κάνε με σοφό, να σε κάνω πλούσιο.
- Κανένας δεν άγιασε στον τόπο του.
- Κατά το ζώο και το φόρτωμα.
- Κατά μάνα κατά κύρη κατά γιος και θυγατέρα.
- Κάποιου χαρίζανε ένα
γάιδαρο και τον κοίταγε στα δόντια.
- Κι ο Άγιος φοβέρα θέλει.
- Κλαίν' οι χήρες, κλαίν' κι οι παντρεμένες.
- Κοντά στα ξερά καίγονται και τα χλωρά.
- Κοντακιανός λογαριασμός, παντοτινή αγάπη.
- Κόρακας κοράκου μάτι δε βγάζει.
- Κώλος που κλάνει γιατρό δε φοβάται.
- Λέγε λέγε το κοπέλι, κάνει την κυρά και θέλει.
- Λείπει ο γάτος χορεύουν τα ποντίκια.
- Μάρτης γδάρτης και κακός παλουκοκαύτης.
- Με πορδές αυγά δε βάφονται.
- Με στραβό σαν κοιμηθείς το πρωί γκαβίζεις.
- Με το νου πλουταίνει η
κόρη, με τον ύπνο η ακαμάτρα.
- Μην παίζεις με τη φωτιά.
- Μία στο καρφί και μία στο πέταλο.
- Μνημόσυνο με ξένα κόλλυβα.
- Μπάτε σκύλοι αλέστε.
- Μπρος τα κάλλη τι είν' ο πόνος.
- Ν' άκουγε ο Θεός τον κόρακα, όλοι οι γάιδαροι
θα ψοφούσαν.
- Νηστεύει ο δούλος του Θεού, γιατί δεν έχει να
φάει.
- Ο χορτάτος τον πεινασμένο δεν τον πιστεύει.
- Ο πνιγμένος απ' τα μαλλιά του πιάνεται.
- Ο βρεγμένος τη βροχή δεν τη φοβάται.
- Ο λύκος από τα μετρημένα τρώει.
- Ο καλός ο μύλος τ’ αλέθει όλα.
- Ο πεινασμένος καρβέλια ονειρεύεται.
- Ο πεινασμένος γάιδαρος, ξυλιές δε λογαριάζει.
- Ο κακός χρόνος περνάει, ο κακός γείτονας δεν
περνάει.
- Ο λύκος κι αν εγέρασε κι άσπρισε το μαλλί του,
ούτε τη γνώμη άλλαξε ούτε την κεφαλή του.
- Ο παπάς πρώτα βλογάει τα γένια του.
- Ο τρελός είδε το μεθυσμένο και φοβήθηκε.
- Ο λύκος στην αναμπουμπούλα χαίρεται.
- Ο κακός γείτονας κάνει τον καλό νοικοκύρη.
- Ο λόγος σου με χόρτασε και τα ψωμί σου φάτο.
- Ο ύπνος θρέφει μάγουλα και ξεγυμνώνει κώλους.
- Ο ύπνος θρέφει τα μωρά κι ο ήλιος τα μοσχάρια.
- Ο Μανόλης με τα λόγια χτίζει ανώγια και
κατώγια.
- Όλα τα γουρούνια μία μύτη έχουνε.
- Όλα του γάμου δύσκολα κι η νύφη γκαστρωμένη.
- Όλα τα 'χε η Μαριορή, ο φερετζές της έλειπε.
- Όλοι αντάμα κι ψωριάρης χώρια.
- Όλοι κλαίν τον πόνο τους κι ο μυλωνάς τ'
αυλάκι.
- Όμοιος τον όμοιο κι η κοπριά στα λάχανα.
- Όποια έχει ρόκα και παιδί, στη γειτονιά να μην
εβγεί.
- Οποίος μπαίνει στο χορό, χορεύει.
- Οποίος φτύνει κατά πάνω φτύνει τα μούτρα του.
- Οποίος βαριέται να ζυμώσει πέντε ημέρες
κοσκινάει.
- Οποίος πηδάει πολλά παλούκια ένα θα μπει στον
κώλο του.
- Όποιος σκάβει το λάκκο τ' αλλουνού, πέφτει ο
ίδιος μέσα.
- Όποιος έχει πολύ πιπέρι ρίχνει και στα λάχανα.
- Όπου' χει αμπέλια,
ας βάνει εργάτες.
- Όποιος ανακατεύεται με τα πίτουρα τον τρων' οι
κότες.
- Όποιος έχει τα γένια έχει και τα χτένια.
- Όπου λαλούν πολλοί κοκκόροι αργεί να
ξημερώσει.
- Όπου υπάρχει καπνός υπάρχει και φωτιά.
- Όπου ακούς πολλά κεράσια κράτα και μικρό
καλάθι.
- Όπου φτωχός κι η μοίρα του.
- Όπως μου βαράνε χορεύω.
- Όσα φέρνει η ώρα δεν τα φέρνει ο χρόνος.
- Όσα δεν φτάνει η αλεπού τα κάνει κρεμαστάρια.
- Ότι έσπειρες θα θερίσεις.
- Ότι μικρομάθαινες, δεν τα γεροντάφηνες.
- Ούτε ψύλλος στον κόρφο του.
- Ούτε κότες έχω ούτε με την αλουπού μαλώνω.
- Παπά παιδί διαβόλου γκόνι.
- Παπούτσι από τον τόπο σου κι ας είναι
μπαλωμένο.
- Παρηγοριά στον άρρωστο. ώσπου να βγει η ψυχή
του.
- Πέσε πίτα να σε φάω.
- Πήγε σαν το σκυλί στ' αμπέλι.
- Πιάσ' τ' αυγό και κούρεψ' το.
- Πιάστηκε σαν τον ποντικό στη φάκα.
- Ποιος στραβός δε θέλει το φως του.
- Που πας ξιπόλητος στ' αγκάθια.
- Σ' εσέ το λέω πεθερά, για να τ' ακούσει η
νύφη.
- Σ' αγαπώ κυρά να κλάνεις αλλά μην το
παρακάνεις.
- Σαν το χιόνι στον κόρφο του.
- Σαν την καλαμιά στον κάμπο.
- Σε σάπιο σανίδι μην πατάς.
- Σκυλί που γαβγίζει μην το φοβάσαι.
- Σόι πάει το βασίλειο.
- Στερνή μου γνώση να σ' είχα πρώτα.
- Στην αναβροχιά, καλό είν' και το χαλάζι.
- Στην γειτονιά τριαντάφυλλο και μεσ' το σπίτι
αγκάθι.
- Στις εννιά του μακαρίτη, άλλος μπήκε μες' το
σπίτι.
- Στραβός βελόνι εγύρευε μέσα στην αχυρώνα.
- Συμπεθέροι
και κουμπάροι, τον πρώτο χρόνο χαίρονται.
- Τ’ αμπέλι θέλει αμπελουργό, το σπίτι
νοικοκύρη.
- Τα μισά της χιλιάδας πεντακόσια.
- Τα στερνά νικούν τα πρώτα.
- Τα ξερά σκατά στον τοίχο δεν κολλάνε.
- Της νύχτας τη δουλειά τη βλέπει η μέρα και
γελά.
- Τι είν' ο κάβουρας τι είν' το ζουμί του.
- Τι έχεις Γιάννη; Τι είχα πάντα.
- Τι κάνεις Γιάννη; Κουκιά σπέρνω.
- Τι γυρεύει η αλεπού στο παζάρι.
- Το ράσο δεν κάνει τον
παπά.
- Το ραβδί έχει δύο άκρες.
- Το σιγανό ποτάμι να φοβάσαι.
- Το φτηνό το κρέας το τρώνε οι
σκύλοι.
- Το αίμα νερό δε γίνεται.
- Το ινάτι βγάζει μάτι.
- Το αγώι ξυπνάει τον αγωγιάτη.
- Το στραβό το ξύλο η φωτιά το σιάζει.
- Του παιδιού μου το παιδί, μου είναι δυό φορές
παιδί.
- Τού ταξε λαγούς με πετραχήλια.
- Τρεις το λάδι, τρεις το ξίδι, έξι το λαδόξιδο.
- Τώρα στα γεράματα, μάθε γέρο γράμματα.
- Φωνάζει ο κλέφτης για να φοβηθεί ο νοικοκύρης.
- Χαρτιά γραμμένα, στόματα βουλωμένα.
- Ψάχνει ψύλλους στ' άχυρα.
- Ψωμί δεν έχουμε τυρί ζητάμε.
|